سێ کورته‌ شێعر

3
وشه‌ی وه‌فا نامۆیه‌ لات
چون له‌و کاته‌وه چاره‌نووس‌
خۆشه‌ویستی ئه‌تۆی دامێ
له‌ ناخم چه‌که‌ره‌ ئه‌کات
هه‌ر ڕۆژ ده‌ردێ ،خه‌مێ ،زامێ

. . .

به ره وسێبه ری چیاکان

له چاوم سه رهه ل ده داهێڵی ئاسوکانی بیابان

وه کومنال ترساوم له شه و

رێگاێکی بێروح وئێحساسێکی ئالوز

خوزگه ترست لی دزیبام

کات لێم ونه

بمدوزه وه

بمدوزه وه

له ژێرسێبه ری سه حرام

جه سته م ئا سواری بیابانێکی برینداره

به باروتی ئه م زمانه

هیوای ره شم ئاگربده...

میوانی

خۆزگه‌ له‌ نێو ده‌نك ده‌نك
رۆژه‌كانی ساڵی هه‌نار
به‌ ده‌م په‌ڕپه‌ڕ خۆشه‌ویستی
وه‌رزی كتێب . . .
له‌ سه‌ر ورد ورد
هه‌موو ده‌نكه‌ شێته‌كانی
حه‌وتووی باران . . .
به‌ به‌هانه‌ی كاتی سپی
هه‌زار و زۆر و 66
رۆژی به‌فر

له‌ سه‌ر ده‌ستی تووره‌ بو‌نی
كاك برایم" و شار و شه‌قام
له‌ سه‌ر حیسابی به‌دفه‌ری

به‌ بێ ده‌نگی , به‌ دڵ ته‌نگی

له‌ مه‌دره‌سه‌ی هه‌ڵاتبام و
میوانت بام

یه‌ڵدا

چاوه‌کانت به‌س لێک بنێ

تۆ له‌ یه‌ڵدا

جوانتر بۆ ئه‌و زولفه‌ ڕه‌شه‌ ده‌دوێی

خۆزگه‌ باوان

له‌ مێیینه‌ بارانێک بم باری

تا ببارم ماچێک له‌ حه‌وزه‌کانی ته‌ریقه‌ت

چاوتروکانێک ئاشقیت

که‌ مانگێکی فه‌ریکه‌ و کاڵ

تاریکی

نه...

فردايي در كار نيست

شب را خلاص كن؛

اذان مغرب به افقي كه تو آنجا نيستی

به اندازه ی اشكهايت

دور اين دايره را خون بكش!

باران ازآن زمين است وهق هق سياهت

اذان بيداری من

نم نم باران

مشت مشت از اندیشه ی باران خبر آوردم

ته‌لمیح و پێکهاته‌ی ناخه‌تتی شێعری‌شێت

به‌شی2

پته‌وبوون و به‌ربڵاوی ره‌گاژۆی چیرۆکی مه‌به‌ست له شێعری‌شێت‌دا: هه‌روه‌کوو باسمان کرد ته‌لمیح له ئه‌ده‌بیاتی کلاسیک‌دا زۆر به کورتی ئاماژه‌ی پێده‌کرێ. ته‌نانه‌ت واتای ده‌ق به ده‌قی ئه‌و وشه‌یه‌ش ئه‌وه ده‌گه‌یه‌نێ، به‌ڵام کاتێک شێعری‌شێت وه‌کوو شێوازێکی نوێ خۆی به‌رهه‌م دێنێ ناچاره له‌و بواره‌ش‌دا پێداچوونه‌وه‌یه‌کی هه‌بێ. ئه‌ویش به‌کار هێنانی زۆربه‌ی ماکه‌کانی چیرۆکی‌مه‌به‌ست له شێعره‌که دایه.

سه‌ره‌تا کردنه‌وه‌یه‌کی شێوازناسی: ئه‌گه‌ر سرنج بده‌ین له شێعری کلاسیکی فارسی و دواتر شێعری کلاسیکی کوردی‌دا (به تایبه‌ت شێوازی نالی) یه‌که‌ی واتایی (واحد معنایی)، به‌یته. یانی شاعیر واتایه‌کی سه‌ربه‌خۆ و ته‌واو له به‌یتێک‌دا پێشکه‌ش ده‌کات، دواتر ئه‌و یه‌کانه که له بواری ماناییه‌وه زۆر لێک دوور نین، پێکه‌وه و له ئه‌نجامی گرێبه‌ستێکی ئه‌ده‌بی‌دا قه‌واره‌ی گشتی شێعره‌که دیاری ده‌که‌ن.

شلێره

چێشتخانه­که جگه­له چه­ند پیاوێک و ژنێکی ته­نیا که­سی تیانه­بوو . . .

فرێوێرتیش ئێسکه­کانی خۆی که له­بن ­به­رده­کانی فه­قره­قا که­وتبوون کۆکرده­وه . ژنه­که که وێده­چو چاوه­ڕوانی که­سێک بێت له­­­ سه­ر مێزی که­نار په­نجه­ره­که دانیشتبوو . لێوی ژنه­که سوور سوور بوون . ده­سته گوڵێکی سووری بڵیند له­سه­ر هه­مو مێزه­کان . دڵه­راوکێ و نیگه­رانی که­وته گیانی فرێوێرتیشه­وه . تیشکی­خۆر له پێچ و په­نای په­رده سووره­کانه­وه خۆی گه­یانده ئیسکانه چای پێش کابرا و سوورایی پڕژایه سه­ر مێزه­که . گارسۆن لیوانێک شه­ربه­تی سووری له­پێش ژنه­که داناو ئیسکانه چای سه­ر مێزی کابرای هه­ڵگرته­وه . چاوه­ زه­قه­کانی گاڕسۆن به دوو تۆپی سووری ئاگر ده­چوون که ترس و هه­ڕه­شه­ی سوتانیان تێدا به­دی­ده­کرا . ئێسکه­کانی فرێوێرتیش پڕی فرمێسک و زام بوون .

ریگای ژیان

ریبواری ریگه ی ژیانم

سه د جاریش بشکی گوچانم

ئه من ده زانم هه ر ده روم

چاوه روانی ئه ورو ئه وروم

ده ستم به ر  نابی  له  ژیانم

ده موی سه ربه ستی ببینم

ته‌لمیح له شێعری یۆنس ره‌زایی‌دا

به‌شی 1

<یوری لوتمه‌ن> ده‌قی شاعیرانه به نیزامێکی به‌چینه‌کراو ده‌زانێ که مانا له‌و ده‌قه‌دا وه‌کوو دیارده‌یه‌کی پێوه‌ندیدار به ده‌قه‌وه بوونی هه‌یه و بۆخۆشی له ژێر رکێفی کۆمه‌ڵێک دژایه‌تی و وێکچوون دایه. ئه‌و دژایه‌تی و وێکچونانه‌ش بۆخۆیان سه‌ر به زاراوه‌گه‌لی نیسبین و تێگه‌یشتن له‌وان ته‌نیا له سۆنگه‌ی پێوه‌ندی ئه‌وان پێکه‌وه مه‌یسه‌ر ده‌بێ. لێره‌دا وشه‌ی  (relation ) گرینگایه‌تییه‌کی زۆری هه‌یه واته ئه‌و نیزامانه‌ی که له ناو ئه‌و ده‌قه دان ده‌بێ پێکه‌وه  پێوه‌ندیان هه‌بێ. هه‌ر ده‌قێکی ئه‌ده‌بی بریتیه له چه‌ندین نیزام (وشه‌کان، نڤیسار، کێش، و ...) شێعر له سۆنگه‌ی گرژی و تێکهه‌ڵچونی ئه‌و نیزامانه‌دایه که ده‌توانێ ببێته خاوه‌نی واتای شێعری، هه‌ر کام له‌و نیزامانه نوێنه‌ری (shownman) رێسایه‌کن که نیزامه‌کانی‌تر هه‌وڵ‌ده‌ده‌ن خۆیانی لێ لا‌ده‌ن. هه‌ر کام له‌و نیزامانه کۆمه‌ڵه چاوه‌ڕوانییه‌‌ک به‌رهه‌م دێنێ که نیزامه‌کانی‌تر سه‌ر وه‌به‌ری ناهێنن. با بڕوانینه ئه‌و شێعره‌ی <مه‌حوی>:

به‌جێ نایێ ده‌بێ ڕوو که‌ینه سارا

هه‌قی ئادابی مه‌جنونی له شارا

<ل 7>

ئه‌زیزان ڕۆژی کوردانه، به‌هاره، جه‌ژنی نه‌ورۆزه

به‌ دڵ لێتان ده‌که‌م له‌م ڕۆژه‌دا من جه‌ژنه‌ پیرۆزه

((هاتنی ساڵی تازه و نه‌ورۆزی کورده‌واری له‌ هه‌موو لایه‌ک پیرۆز بێ))

یه‌که‌مین فستیواڵی فه‌رهه‌نگ و ئه‌ده‌بیاتی کوردی کامیاران

پرژه

ڕۆژی چوارشەممە ڕێكەوتی 24 ڕەشەمە كاتژمێر 9ی بەیانی، كرانەوەی یەكەمین فێستیواڵی كەلتووری و ئەدەبی كوردی "پرژە" لە لایەن ئەنجومەنی ئەدەبی "شیوا" لە شاری كامیاران دەسپێكێكی تر بوو بۆ بەدیكردنی دەرەتان و وزەكانی ئەدەبی كوردی و هەروەها دەلاقەیەكی تر بۆ دەست نیشانكردنی تواناكانی زمانی كوردی بە گشت زاراوەكانییەوە. دیارە بە پێی بانگەوازی ئەم ئەنجومەنە كە لە ژمارەی 668 حەوتەنامەی سیروان بڵاو كرابۆوە لە لایەن كۆمەڵانێكی زۆر لە نووسەران و چالاكانی بواری ئەدەبی و بە تایبەت شاعیران پێشوازی لێكرابوو و بە هەمان شێوە شێعر و وتارگەلی جۆراوجۆر لە پارێزگاكانی ئازەربایجانی ڕۆژئاوا، كوردستان، تاران، ئه‌لبورز، لوڕستان، كرماشان و ئیلام سەبارەت بە زمانی كوردی بەگشتی و فەرهەنگ و ئەدەبی كەڵهور بەتایبەتی ڕەوانەی دەبیرخانەی ئەم فێستیواڵە كرابوو.

قه‌فه‌ز

له‌ بازاڕی ئاسنفرۆشاندا

په‌نجه‌ره‌ی شه‌شده‌ركیم كڕی

تا له‌م شیعره‌دا پێت بڵێم:

تماشام،

باڵنده‌یێكی تره‌

بۆ قه‌فه‌زی نیگاكانت!

تا ئێواره‌ ساڵێگه و ...

تا ئێواره‌ ساڵێگه و من هه‌ر فكر كه‌م

فكرْ ره‌نگه‌یل

ره‌نگه‌یلْ كه‌و

ره‌نگه‌یلْ دێز

ره‌نگه‌یل ز‌ه‌رد

فكرْ باڵ

سووك سووك

له‌ ناو ئه‌وره‌یل

له‌ قه‌ێ كه‌وره‌یل

دووڵ وه‌ دووڵ

ماڵ وه‌ ماڵ و

چووڵ وه‌ چووڵ

خەریكە بەم كۆڵانەدا كوڕێك هەڵ‌ئەگرم

[كە چاوەكانت نەچێتە روخساری گرینۆكی

ئەوە قەتیسەیەكە لە دەفتەرەكەت

كە دەڵێن دەفتەرەكەتی رفاندووە

رفاندنە ــ كچ

رفاندن ]

: ئەوە لە کام شوێنه‌ونکه‌ی ماڵه‌وه‌ خه‌یاڵەشۆخ بت‌ژه‌نێ کچه‌خه‌یاڵ

بە كۆڵانی كچەشۆخیت دا و

لەوێوە وانەكانی من شێتی تۆم كوڕەخەیاڵ بوترێتەوە

شار

چرای شار

خامۆشە و

تەنیا فانووسێک لە دووردەست دەنگی دێت

رەنگە رووناکی

جەنایەتێ بێت

یان ئیمامی مزگەوت

کیسەیەک برنجی لە سەر شانەو

بۆ سۆزانێیەکی دەبات

...

زانین كی چوود و كی وه جی مینێ

له گشت ئاێه‌مه‌یل میم گورجی مینێ

ره‌نگه‌یل◦ دنیا یه‌ك یه‌ك دامرن

سۆخمه‌گه‌ێ ئه‌و هه‌ر نارنجی مینێ

میم گورجی ته‌نیا له ویستگه‌ێ سه‌ردێ

ته‌ك ده‌ێه دیوار◦ چؤ هه‌ڵه‌به‌ردێ

تاقه‌تێ ناگرێ له شوون هاوده‌مێ

كووپه وه كووپه قه‌تاره‌یل گه‌ردێ

مجله "نویسا" و وب سایت "مینی مالیسم" در نظر دارند ویژه نامه شعر کوتاه کردستان را در فروردین ماه منتشر کنند چنانچه اثر ترجمه یا مقاله ای دارید جهت انتشار در این وبسایت (http://minimalesm.blogfa.com) و ویژه نامه مجله نویسا(شماره فروردین 91) برای ما ارسال نمایید.

شیوه نگارش مطالب:

1- کليه مطالب راست چين.
2- عنوان مطلب اعم از شعر یا مقاله در نخستين برگ ذکر شود.
3- نام نويسنده راست چين، ايتاليک.
4- عنوان مقاله راست چينbzar، سياه. سايز 14
5- توضيحات درباره نويسنده به صورت پانوشت، بدون شماره گذاري در زير نخستين صفحه مي آيد.
6- اشعار بايد به صورت يک سطر در ميان تنظيم شود.
7- نخستين خط هر بخش بدون تورفتگي است.
8- طول مقالات بين 1000 تا 5000 کلمه است.
کليه مطالب پس از مرور و تاييد، يک بار جهت تجديد نظر و اصلاح و يک بار، پس از ويرايش، جهت تاييد نهايي نزد نويسنده باز مي گردند. لازم است اصلاحات و تاييد نهايي در مهلت مقرر انجام بپذيرد.

نحوه ارسال مطالب:
پست الکترونیکی: arshe21@yahoo.com
poemkurdestan@yahoo.com

آدرس: تهران - خیابان فاطمی نرسیده به تقاطع وصال،کوچه البرز شماره ی 18 ،واحد 22
مهلت ارسال آثار تا 20 اسفند ماه

 کەلەکەی چەپی خیلقەت

پرسیاران دەمرم لە شار و ئاوا دەبم لە چاوت

پڕم لە فەلسەفەی مار و دەنوسرێمەوە ناوت

کەمێک ئاوس لە هەنار و پۆزێتیڤی ئەم فکرە

کە هەڵدێرێم لە مەدار و بکەومە جغزی تاوت

دەستت تا ئێوارەی لەشم لێواولێوە لە شۆڕش

هەڵدەفڕن مەریەمەی ڕەجم لە ئاسمانی ساوت

بمپەڕەوە لە مەعبەد و پەراوێزی ئوستورە

بمبەرەوە تا سەرەتای کەسایەتی ڕژاوت

سەرم قورسە لە شڕۆڤەی فیزیک و مێتافیزیک

تۆ شتێکی بەینابەینی چۆن داو بنێمە داوت

سێوان دەخوینمەوە مەرگ و کەشفی تاڵی نیۆتۆن

بۆ سۆی تڕاژێدیا دەگرێ زەینم هەتا هەناوت

سەرچاوە دە من­دا مرد و کۆتایی لە ... نازانم

ڕوژنامەوانم تامەزرۆی تیتری سەری بڕاوت

ڕەوە ئەسپێکی ناوەخت و هەرەس هێنانی مێشک

دەپەڕمەوە ڕۆشنبیرێک لە ئاوێنەی شکاوت

عوبێد سورخابی - پیرانشار